પ્રકાશનું વક્રીભવન એટલે શું? વક્રીભવનના નિયમો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ એક પારદર્શક માધ્યમમાંથી બીજા પારદર્શક માધ્યમમાં ત્રાંસું પ્રવેશે છે,ત્યારે તે પોતાની દિશા બદલે છે. આ ઘટનાને પ્રકાશનું વક્રીભવન કહે છે. આ દિશામાં ફેરફાર થવાનું કારણ એ છે કે પ્રકાશની ઝડપ એક માધ્યમથી બીજા માધ્યમમાં બદલાય છે.
વક્રીભવનના નિયમો:
$1$. આપાતકિરણ,વક્રીભૂતકિરણ અને બે માધ્યમોને છૂટી પાડતી સપાટીના આપાતબિંદુએ દોરેલો લંબ,ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોય છે.
$2$. સ્નેલનો નિયમ: આપાતકોણ $(i)$ ના સાઈન (sine) અને વક્રીભૂતકોણ $(r)$ ના સાઈન (sine) નો ગુણોત્તર આપેલ માધ્યમોની જોડ અને પ્રકાશના આપેલ રંગ માટે અચળ રહે છે. ગાણિતિક રીતે,$\frac{\sin i}{\sin r} = n_{21}$,જ્યાં $n_{21}$ એ પ્રથમ માધ્યમની સાપેક્ષે બીજા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક છે.

Explore More

Similar Questions

એક હોડીના માસ્ટ પર $\lambda = 500 \ nm$ તરંગલંબાઈનો લીલો પ્રકાશ છે. હોડીની બાજુમાં પાણીમાં ડૂબેલા ડાઇવર દ્વારા આ પ્રકાશની કેટલી તરંગલંબાઈ માપવામાં આવશે અને કયો રંગ જોવા મળશે? આપેલ છે,$n_{w} = 4/3$.

$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાંચમાં પ્રકાશનો વેગ $2 \times 10^8 \ m/s$ છે. તો કેટલા વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં પ્રકાશનો વેગ $2.50 \times 10^8 \ m/s$ થાય?

$A$,$B$ અને $C$ એ અનુક્રમે $n_{1}$,$n_{2}$ અને $n_{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા સમાંતર બાજુવાળા પારદર્શક માધ્યમો છે. તેઓ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગોઠવાયેલા છે. એક કિરણ $A$ અને $B$ ની અલગ પડતી સપાટી પર $i$ ખૂણે આપાત થાય છે. માધ્યમ $B$ માં વક્રીભવન પામ્યા પછી,કિરણ માધ્યમ $B$ અને $C$ ની અલગ પડતી સપાટીને સ્પર્શીને જાય છે. તો,$\sin i$ બરાબર શું થાય?

જો કિરણ $CD$ એ કિરણ $AB$ ને સમાંતર હોય,તો:

કાચનો વક્રીભવનાંક $1.6$ છે અને કાચમાં પ્રકાશની ઝડપ . . . . . . હશે। શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $3 \times 10^{8} \,m \,s^{-1}$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo